Erken Cumhuriyet Mimarlığı

Ankara'da Erken Cumhuriyet Mimarlık Turu: Ulus'tan Sıhhiye'ye 12 Durak

3 saat • 4,2 km • 1923-1937 arası mimarlık

Cumhuriyet Ankara'sını anlamanın en kısa yolu yürümek. 1923'te başkent ilan edilen şehirde iki mimarlık dili aynı kaldırımda çarpışıyor: Birinci Ulusal Mimarlık Akımı'nın Osmanlı referanslı taş binaları ve 1930'larda davet edilen Avrupalı hocaların kübik modernizmi.

1. I. TBMM – Kurtuluş Savaşı Müzesi (1920)

Ulus Meydanı'nda başla. İttihat ve Terakki kulübü olarak başlayıp meclise dönüşmüş. Kırma çatı, taş söve. Devlet önce tanıdık formla konuşuyor. Harita

2. II. TBMM – Cumhuriyet Müzesi (1924)

Vedat Tek çizgisi. Kubbe yok ama oranlar Osmanlı. Birinci Ulusal'ın "milli hafıza" dersi. Harita

3. Eski Sayıştay Binası (1925 / 1930)

Rotanın kalbi. Önce 1925'te Nazım Bey tarafından I. Ulusal üslupta tasarlandı, 1930'da Ernst Egli cepheleri sadeleştirip kübik bir kütleye çevirdi. 2002'de kurum Eskişehir Yolu'na taşınınca bina Kültür ve Turizm Bakanlığı'na devredildi.

Harita

4. Ankara Palas (1928)

Palas'ın süslü cephesi ile Sayıştay'ın çıplak yüzeyi arasında sadece 2 yıl var. Harita

5-6. Ulus Bankalar Üçlüsü – Giulio Mongeri

Ziraat Bankası (1926-1929), Osmanlı Bankası (1926) ve İş Bankası (1928). Taş kaide, simetrik pencere, anıtsal merdiven. Ziraat | İş Bankası

7. II. Vakıf Apartmanı – Mimar Kemaleddin (1928-1930)

Anafartalar'da. Kubbeli köşe ve çini bordürler. Harita

8. Etnografya Müzesi – Arif Hikmet Koyunoğlu (1925-1928)

Namazgâh Tepesi. Harita

9. Resim ve Heykel Müzesi – Koyunoğlu (1927-1930)

Üstten ışıkla sergi salonları. Harita

10. Ankara Garı – Şekip Akalın (1935-1937)

Yatay hatlar, saat kulesi, art deco. Harita

11. 19 Mayıs Stadyumu – Paolo Vietti-Violi (1934-1936)

Türkiye'nin ilk stadyumu. Harita

12. Refik Saydam Hıfzıssıhha Enstitüsü – Jost ve Oerley (1927-1932)

Sıhhiye'de tur bitiyor. Düz çatılı küpler. Harita

---

Pratik: Başlangıç Ulus Metro 09:00, bitiş Sıhhiye 12:00. Pazartesi müzeler kapalı.